Verandering als stap naar Verbetering

Verandering. Het roept bij velen onder ons een gevoel van ongemak op. We klampen ons vast aan wat we kennen, omdat het veilig en vertrouwd voelt. Wat we altijd deden, dat heeft immers altijd gewerkt, toch? Maar als ik eerlijk ben zie ik dat de wereld om ons heen continu in beweging is. En dat wat we “altijd deden” op enig moment niet meer voldoet in die veranderende omgeving. Oorzaak daarvan is met regelmaat aangepaste wet- en regelgeving. Het is niet vreemd dat verandering als eng wordt ervaren; het betekent dat we uit onze comfortzone stappen en het tijd wordt om onze ingesleten gewoontes aan te gaan passen.

Het interessant om stil te staan bij wat verandering echt betekent. Want in de kern is verandering niets anders dan anders kijken naar wat we doen. Het maakt ons bewuster. Denk bijvoorbeeld aan het moment dat je van een bepaalde werkwijze gaat veranderen. Een werkproces verandert bijvoorbeeld omdat er een nieuw softwareprogramma is aangeschaft. Ineens merk je hoe ingesleten je bewegingen zijn en hoe automatisch je bepaalde handelingen uitvoert. Verandering vraagt daarom om bewustwording: even stilstaan bij wat je doet en waarom je het doet. 

De evolutie van verandering

Wat ik bijzonder vind, is dat verandering eigenlijk een vast onderdeel is van ons mens-zijn. Vanuit een evolutionair perspectief zijn we namelijk altijd bezig met verandering. Elke stap in de evolutie – van rechtop lopen tot het ontwikkelen van taal en technologie – draait om aanpassing aan nieuwe omstandigheden. 

Verandering is dus eigenlijk de normaalste zaak van de wereld. Vanuit evolutionair perspectief zijn wij mensen altijd bezig geweest met aanpassen aan nieuwe omstandigheden. De mens is een product van duizenden jaren evolutie, en ons vermogen om ons steeds weer aan te passen is daarbij één van onze belangrijkste kwaliteiten gebleken. 

Zonder deze eigenschap zouden we nooit in staat zijn geweest om ons te ontwikkelen van jagers-verzamelaars tot de technologisch geavanceerde samenleving die we vandaag de dag zijn. Verandering heeft ons altijd gedwongen om creatief te zijn. Ons aanpassingsvermogen is dus een kernkwaliteit.

Omgaan met verandering: van bedreiging naar kans

Verandering betekent voor mij: anders naar zaken kijken. Het betekent dat ik mij bewust moet worden van wat ik doe, en waarom ik iets doe. Soms moet ik mijn eigen gewoontes of overtuigingen onder de loep nemen en mijzelf afvragen of die nog wel passen bij de huidige situatie. Dat is af en toe confronterend, maar het biedt kansen. Wat bijvoorbeeld voor de ene opdrachtgever werkt, hoeft niet te werken voor de andere opdrachtgever. Terwijl het probleem misschien vergelijkbaar is. In die zin dwingt verandering mij om actief bezig te zijn met mijn eigen ontwikkeling en bewust keuzes te maken over hoe ik mijn doelen wil bereiken.

Ik realiseer me dat de wereld om ons heen aan constante verandering onderhevig is. Nieuwe technologieën, maatschappelijke verschuivingen, veranderingen in de wet- en regelgeving, het gebeurt allemaal continu. In plaats van verandering te zien als een bedreiging, zie ik het als een uitdaging en een kans voor ontwikkeling. En een kans om te leren en te groeien. Het gaat niet om het blindelings overboord gooien van het oude, maar om het vinden van manieren om beter in te spelen op wat er komen gaat.

Verandering van gedrag op weg naar verbetering

De vraag waarom je zou willen veranderen lijkt me inmiddels wel beantwoord, maar als verandering eng of bedreigend is, hoe ga je daar dan mee om? Er zijn inmiddels de nodige studies gedaan naar hoe ons brein werkt en omgaat met verandering. Vooral in de marketing en reclame wordt daar veelvuldig gebruik van gemaakt. Denk aan de algoritmes die ervoor zorgen dat mensen nog nauwelijks van hun mobiele telefoon loskomen. In extreme gevallen leiden deze prikkels tot een verslaving. 

Diezelfde prikkels kun je inzetten om te zorgen dat je zelf of je medewerkers ander gedrag aanleren. We zijn als mensen gevoelig voor positieve bevestiging. Elke stap vooruit, hoe klein ook, verdient erkenning. Een simpel schouderklopje, letterlijk of figuurlijk, helpt enorm. Door kleine successen te vieren, wordt verandering iets om naar uit te kijken. Het aanleren van nieuwe gewoontes kost tijd en energie, en positieve bevestiging van het gewenste gedrag speelt daarin een belangrijke rol.

Tijdens mijn werk zie ik regelmatig dat het niet zozeer de verandering zelf is waardoor mensen de hakken in het zand zetten, maar de mate van controle die ze erop hebben. De mate van controle is weer afhankelijk van een goede implementatie van bijvoorbeeld een nieuwe werkmethode, een nieuwe wet, een kwaliteitshandboek of een nieuwe tool. 

Door verandering op de juiste manier te benaderen, en ja dat is voor iedereen anders, kun je in kleine stapjes grote veranderingen in gang zetten.

Heb je vragen? Neem contact op met ons via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of het contactformulier.